17°
Hava Durumu
Hissedilen : 17.8°
Gorus Mesafesi : 10.0 Km
Basinc : 1023 hPa
Ruzgar : 3.1 Km/S - BKB
Nem : 79%
canlı izle
SÜT MÜ, YOĞURT MU?
29/07/2013

Çiğ sütte;
Malta humması da denilen ve ateş, eklem ağrıları, halsizlik, kilo kaybı belirtileri gösteren Brusella, 
Karın ağrısı ve ishal yapan, hastaların bir kısmında müzminleşip eklem iltihabı ve menenjite neden olabilen Kamphilobakter, 
Barsaklara yerleşip kanlı ishal ve böbrekte tahribat yapan Koli bakterisi,
Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, baş ağrısı ve üşüme şeklinde seyreden ve tifoya neden olabilen Salmonella bakterisi ve daha birçok zararlı patojen bulunur.

Bu hastalıklardan korunabilmek için çiğ sütten yapılan peynirler tüketilmemeli, sokak sütü olarak tabir ettiğimiz sütler birkaç taşım kaynatıldıktan sonra tüketilmelidir.

Süt endüstrisinde ise iki tür yöntem kullanılır:
Pastörizasyon tekniğinde süt 72 derece sıcaklıkta 15 saniye tutulup soğutulur. Bu sütlerin raf ömrü bir iki gündür.
UHT yönteminde ise süt 135 – 150 derecede  2- 6 saniye tutulup soğutulur. Bu sütlerin raf ömrü ayları bulur.

Barsaklarımızda bulunan laktaz isimli enzim sütün içindeki laktozu (süt şekeri) parçalar, böylece sütün barsaklardan emilimi gerçekleşir. Bazı insanlarda laktaz enzimi azdır ya da hiç yoktur. Bu durumda parçalanamayan laktoz  şişkinlik, gaz, mide bulantısı ve ishale neden olur. Bu duruma Türk halkında ve Asya ülkelerinde sık rastlanır. Buna laktoz intoleransı denir. Bu kişilerin süt yerine mayalanmış süt ürünlerini (yoğurt, peynir, kefir gibi) tercih etmeleri önerilir. 

Sütte bulunan kazein adlı proteine karşı allerji de yaygındır. Süt içmeyi takiben mide-bağırsak, solunum sistemi sorunları, cilt döküntüleri ile ortaya çıkar. 

Bazı çocuklarda inek sütünde bulunan proteinlere karşı duyarlılık görülebilir. Süt alerjisi çocuklarda görülen en yaygın alerji türlerindendir. Genetik yatkınlık ve erken yaşta inek sütü verilmesi en önemli etkenlerdir. Başta kusma ve ishal gibi sindirim sistemi belirtilerinin yanısıra deride döküntü, kaşıntı ve solunum sistemi rahatsızlıkları görülür. Reflüsü olan çocukların yüzde yirmisinde inek sütü alerjisi olduğu tespit edilmiştir. Bazı vakalarda da kalın barsak iltihabı sonucu kanlı ishal görülebilir.

Neden Yoğurdu Tercih Etmeliyiz?

Sütten daha iyi sindirilir. Birçok insan laktoz intoleransı nedeniyle süt içtiği zaman mide rahatsızlığı çeker. Yoğurtta bulunan aktif kültürler laktaz enzimi üretirler. Ayrıca yoğurt oluşumu sırasında laktoz parçalanarak glukoz ve galaktoza dönüşür. Böylece laktoz intoleransı olanlar yoğurdu sindirmekte sıkıntı çekmezler.

Kolon sağlığına katkıda bulunur. Barsak dostu bir bakteri olan laktobakterilerin kolonda yerleşmesini sağlayarak kolon kanseri riskini azaltır. (Laktobakteriler nitrat ve nitrit gibi zararlı maddeleri karsinojenik olmadan zararsız hale getirirler).

Kalsiyum açsından zengindir. Kalsiyum kolon epitelini döşeyen hücrelerin aşırı büyümesini önleyerek kolon kanserinden korur, ayrıca kansere zemin hazırlayan safra asitlerine bağlanarak kolon duvarını irrite etmelerini önler. Diyetlerinde yüksek kalsiyum bulunan ülkelerde kolorektal kanser oranı düşüktür. Bir çalışmada günde 1,200 mg kalsiyum alanlarda kolorektal kanser ihtimalinin yüzde yetmişbeş düştüğü saptanmıştır.

Kalsiyum ve B vitaminlerinin barsaklardan emilimini arttırır. 

Bağışıklığı güçlendirir. Yoğurtta bulunan yararlı bakteriler kan dolaşımındaki akyuvarları (enfeksiyonla savaşan hücreler) uyarır. Düzenli yoğurt tüketen kişilerde bağışıklığı güçlendiren interferon maddesinin yükseldiği görülmüştür.

Bazı viral ve allerjik mide barsak enfeksiyonlarından sonra barsakları döşeyen ve özellikle süt şekerini parçalayan enzimi (laktaz) üreten hücreler hasar görür. Bu geçici olarak süt şekeri alerjisine (laktoz intoleransı) neden olur. Yoğurt barsak enfeksiyonlarında iyileştirici etki yapar. 
Ayrıca antibiyotik kullananlarda yoğurt yenilmesi antibiyotiğin faydalı bakteriler üzerindeki zararlı etkilerini azaltır. (Antibiyotik sadece zararlı bakterileri değil, barsaklarımızdaki faydalı bakterileri de öldürür).

Düzenli yoğurt tüketimi genital organlarda oluşabilecek mantar enfeksiyonlarını azaltır.

Çok zengin bir kalsiyum kaynağıdır. 200 gram yoğurt 450 mg kalsiyum içerir. Bu miktar günlük kalsiyum ihtiyacının çocuklarda yarısına, erişkinlerde ise üçte birine denk gelmektedir. 

Günlük Kalsiyum İhtiyacı

0-6 ay bebek    360 mg
6 ay – 1 yaş    540 mg
1 – 10 yaş    800 mg
11 – 18 yaş    1000 mg
Erişkin kadın – erkek    800 mg
Hamile kadın    1200 mg
Emziren kadın    1200 mg
Menapozdaki kadın (östrojen almayan)    1200 mg

Yoğurtta bulunan aktif bakteriler kalsiyum emilimini arttırdığı için yoğurtla aynı miktardaki süte oranla daha fazla kalsiyum alınmış olur.

Mükemmel bir protein kaynağıdır. 200 gram yoğurt 10 – 14 gram protein içerir (Günlük protein ihtiyacının yüzde yirmisi). Yoğurtta sütten yüzde yirmi daha fazla protein bulunur. Üstelik yoğurtta bulunan proteinlerin sindirilmesi daha kolaydır.

Kolesterolü düşürür. Yoğurtta bulunan faydalı bakteriler kolesterolü sindirir. Ayrıca yoğurt safra asitlerine bağlanır. Her ikisi de kolesterolü düşürücü etki yapar.

Proteinlerin ve minerallerin emilimini arttırarak çocukların gelişimine yardımcı olur.

Süt yerine yoğurdu tercih etmek için çok fazla sebebimiz var. Fakat meyveli yoğurtlardan uzak durmak gerekir. Meyveli yoğurtlarda çoğunlukla tatlandırıcı olarak mısır şurubu kullanılır ve mısır şurubu daha önce anlattığımız gibi çok  zararlıdır.

Yoğurdu marketten almak yerine evde yapmak tercih edilmelidir. Evde yapılan yoğurt bir süre bekletildiği zaman ekşir. Oysa marketten aldığımız yoğurt uzun süre bekletilse bile ekşimez. Bu marketten alınan yoğurtların  canlılığını kaybetmiş olduğunu, yani probiotik bakterileri yeterli oranda içermediğini ve içine uzun süre dayanması için antibiyotik katıldığını gösterir.

Yoğurttan daha faydalı besin ise kefirdir. Probiyotik bakteriler açısından çok zengindir. 

Kaynak:
Cliver, D.o. Riemann, H.P. 2002 Foodborne Diseases. Academic Press, Amsterdam
Lundt, B.M., Baird Parker, T.C., Gould, G.W. 2000. The Microbial Safety and Quality of Food. Vol I, Vol II. Aspen Publishers, Gaithersburg

Yorumlar
Ad Soyad
E-Posta
Ba?lyk
Yorum
Gürol Oral
09/08/2013
Cem Beyin Yorumu
Cem beyin yorumunu okuyunca kendisiyle yazışıp hangi noktaların hatalı olduğu konusunda beni aydınlatmasını rica ettim. ޞu anda profesörlük dosyası için hazırlık yaptığını, bu nedenle zaman ayıramayacağını iletti. bu konudaki görüşlerini benimle paylaştığı zaman ben de buardan ileteceğim.
Cem ޞen
31/07/2013
Hatalı bilgiler
Sayın Oral, özellikle yoğurt ile ilgili verdiğiniz bilgiler hatalıdır. Doç.Dr.Cem ޞen. Uludağ üniv. Vet. Fak. Besin Hijyeni ve Teknolojisi A.D.
Yazaryn Di?er Yazylary
Ayhan Ongun
Serdar Karcılıoğlu
Ahmet Karataş
Deniz Poyraz
Orhan Beşiroğlu
Dr. Sıla Özdemir
www.kenttv.net © 2000 - 2017 | Bodrum Kent Radyo Tv. A.ޞ. | Kalekonut Sosyal Tesisleri BODRUM - MUĞLA | Tel: 0252 317 30 30 (PBX)